Die ontknoping van ‘n komplekse knoop

Die kompleksiteit van die grondkwessie, as die kulminasie van die bykans vier eeue van buurmanskap van verskeie volkere aan die Suidpunt van ons geliefde kontinent Afrika, is vir alle praktiese doeleindes die onontknoopbare knoop. Hierdie knoop was deurlopend, onder veelvuldige benaminge dit wat, deur die geskiedenis van hierdie land die spreekwoordelike ossewa aan die Pretoriaanse paal vasgebind het. Ek is natuurlik deur die legendariese Gordiaanse knoop begelei in my gedagtevlug wat moet uiteenloop op die eenvoudige ontknoping van die knoop, deur alternatiewe denke, hetsy Aleksander se swaard of die paal wat uitgehaal word. Hierdie knoop, met name soos Vryburgers en VOC, Britse besetting van die Kaap, Mfecane, Oos-grens oorloë, kolonialisme, Groot Trek, republieke, Anglo-Boereoorlog, Unie-wording, Apartheid, Struggle, Freedom, Reënboog, Regstellende Aksie, BEE, Selfbeskikking en sedert 27 Februarie Grondonteiening sonder vergoeding, word met elke generasie meer kompleks. …
Read more
  • 0

Orania en verset

Van Wyk Louw se bekende aanhaling uit “Lojale Verset” (1939) lui: “Opstand is net so noodsaaklik in ’n volk as getrouheid. Dit is nie eens gevaarlik dat ’n rebellie misluk nie; wat gevaarlik is, is dat ’n hele geslag sonder protes sal verbygaan.” Verset was en is nog altyd teenwoordig in die Afrikaner se geskiedenis. Adam Tas se Vryburger-opstand teen ʼn onregverdige VOC – bewind was dalk die eerste voorbeeld daarvan. Later was die Slachtersnek-rebellie, wat ook as ʼn mylpaal van verset teen oordrewe en hardhandige owerheidsoptrede gesien kan word. Die Groot Trek was ook ʼn voorbeeld van verset deur middel van trek eerder as opstand. In die Boererepublieke was daar dikwels verset teen die regering deur verskeie faksies wat sterk gevoel het oor ʼn saak. Die verset het ongelukkig die Boererepublieke dikwels verlam, maar ook gekeer dat mag gekonsentreer raak. Die twee Vryheidsoorloë was weer voorbeelde van heldhaftige verset teen Britse manipulasie en oorheersing. Reg en vryheid he…
Read more
  • 0